Sztuka w firmie a prawo: kto jest właścicielem dzieła kupionego z budżetu przedsiębiorstwa?

Urszula Habza, Akt I

W dobrze zaprojektowanej przestrzeni pracuje się lepiej – to fakt, który potwierdzają zarówno pracownicy, jak i klienci odwiedzający biura. Sztuka ma realny wpływ na jakość środowiska pracy, wizerunek firmy oraz doświadczenia biznesowe. Zakup dzieła sztuki przez firmę może rodzić pytanie kto jest właścicielem dzieła sztuki kupionego z budżetu przedsiębiorstwa?

To zagadnienie jest kluczowe z perspektywy prawnej, finansowej oraz wizerunkowej. Poniżej przedstawiamy jasne i praktyczne wyjaśnienia, które pomogą uniknąć nieporozumień i zadbać o pełną zgodność z przepisami.

Kto formalnie posiada dzieło sztuki kupione przez firmę?

Właścicielem jest przedsiębiorstwo – jeśli zakup odbył się „na firmę”. Jeżeli dzieło zostało zakupione z budżetu firmowego, na fakturę wystawioną na przedsiębiorstwo, to jego właścicielem jest firma jako podmiot prawny. Dotyczy to zarówno obrazów, grafik, jak i rzeźb.

W praktyce oznacza to, że dzieło:

  • staje się składnikiem majątku firmy,
  • może zostać ujęte w ewidencji środków trwałych lub wyposażenia,
  • wpływa na wartość majątku przedsiębiorstwa,
  • nie stanowi własności prywatnej pracowników czy zarządu.
Prezes zarządu kupuje dzieło prywatnie, ale eksponuje je w biurze

Zdarza się, że właściciel firmy lub członek zarządu decyduje się powiesić w biurze własne dzieło sztuki. Jeśli zakup został dokonany prywatnie i dzieła nie wprowadzono do majątku firmy, pozostaje ono w pełni własnością tej osoby. W takim przypadku mówimy o użyczeniu dzieła firmie, a nie o jego formalnej przynależności do przedsiębiorstwa.

Prawa autorskie – czego NIE nabywasz wraz z dziełem?

Ważne jest, aby pamiętać, że wraz z samym zakupem nie przechodzą prawa autorskie do reprodukcji czy komercyjnego wykorzystania dzieła. Oznacza to, że firma kupuje oryginał jako przedmiot, ale nie prawo do jego kopiowania, wykorzystania w materiałach marketingowych, drukowania reprodukcji.

Jeśli firma chce korzystać z dzieła komercyjnie (np. pokazywać w kampanii reklamowej), w umowie sprzedaży dzieła sztuki należy uwzględnić prawa autorskie (zakup lub udzielenie licencji).

Kto odpowiada za dzieło sztuki w biurze?

Jeżeli dzieło stanowi własność firmy, to ona ponosi odpowiedzialność za jego ochronę i ewentualne zniszczenia. Dlatego rekomendujemy:

  1. Odpowiednie ubezpieczenie,
  2. Przemyślane umiejscowienie dzieł (zwłaszcza rzeźb),
  3. Profesjonalny transport i montaż.

Oferujemy pełne wsparcie na każdym z tych etapów – tak, by zakupiona sztuka była bezpieczna i odpowiednio wyeksponowana.

Czy firma może sprzedać zakupione dzieło?

Tak. Firma może w przyszłości:

  • odsprzedać dzieło,
  • przekazać je fundacji,
  • wynająć je innej firmie,
  • przenieść na majątek prywatny właściciela (z uwzględnieniem przepisów podatkowych).

Wartość rynkowa sztuki rośnie wraz z rozpoznawalnością artysty dlatego inwestycja w dzieła sztuki mogą stanowić dobre rozwiązanie dla firm dla lokaty kapitału. 

Artykuł został przygotowany we współpracy z adwokat Krystyną Siwicką z kancelarii SKLAW Kancelaria Adwokacka Adwokat Krystyna Siwicka. Artykuł nie stanowi oferty i nie jest reklamą usług.